Malezya'da tarım arazileri ve yollar nedeniyle birbirinden ayrılmış iki büyük yağmur ormanı bölgesini yeniden birleştirmeyi hedefleyen bir proje hayata geçti. Yaklaşık 40 kilometre uzunluğundaki yaban hayatı koridoru boyunca yerli ağaç türleriyle ağaçlandırma çalışmaları başladı.
Projeyi yürüten Tropikal Orman Ekolojisi Merkezi, koridorun özellikle geniş alanlarda dolaşmaya ihtiyaç duyan memeliler ve kuş türleri için hayati önem taşıdığını belirtiyor. Kopuk orman parçalarında sıkışıp kalan hayvan popülasyonlarının, koridor sayesinde yeniden besin ve eş bulabileceği ifade ediliyor.
Fidanlar köylerde yetiştiriliyor
Çalışmanın dikkat çeken yanı, fidanların koridor çevresindeki köylerde kurulan küçük fidanlıklarda yetiştirilmesi. Yaklaşık 300 köylü, tohum toplama, fidan bakımı ve dikim işlerinde çalışarak düzenli gelir elde ediyor. Bugüne kadar 60'tan fazla yerli türe ait 120 bin fidan toprakla buluştu.
Merkezin proje lideri Dr. Aminah Rahman, yerel halkın katılımının projenin uzun vadeli başarısı için belirleyici olduğunu söyledi:
Bir ormanı yalnızca ağaç dikerek geri getiremezsiniz; onu koruyacak insanlara da ihtiyacınız var. Fidanlıklarda çalışan aileler bu koridoru artık kendi ormanları olarak görüyor. Bu, çitlerden ve tabelalardan çok daha güçlü bir koruma.
Koridorun karayollarını kestiği iki noktada hayvanların güvenle geçebilmesi için yeşil üst geçitler planlanıyor. Bu noktalara yerleştirilen kameralar, geçitlerin hangi türler tarafından kullanıldığını izlemek amacıyla şimdiden kayıt yapıyor.
Uzmanlar, dikilen ağaçların kapalı bir orman örtüsü oluşturmasının 10 ila 15 yıl sürebileceğini, ancak bazı kuş ve böcek türlerinin koridoru çok daha kısa sürede kullanmaya başlayacağını öngörüyor.
Ağaçlandırmada kullanılan türlerin seçiminde bölgedeki yaşlı ormanların yapısı örnek alındı. Hızlı büyüyen öncü türler, genç fidanlara gölge sağlamak üzere ilk sıralara dikilirken, yavaş büyüyen ve yüzyıllarca yaşayabilen dev ağaç türleri de aralarına yerleştiriliyor. Böylece koridorun zamanla doğal bir orman yapısına kavuşması hedefleniyor.
Projeye bölgedeki okullar da katılıyor. Öğrenciler, yılda iki kez düzenlenen dikim günlerinde fidan dikiyor ve dikilen ağaçların büyümesini ölçerek kayıt tutuyor. Proje ekibi, bu çalışmaların genç kuşakların doğayla bağ kurmasına önemli katkı sağladığını belirtiyor.
Koridor boyunca yerleştirilen hayvan izleme kameralarına bugüne kadar geyik, yaban domuzu ve çok sayıda kuş türü yakalandı.
Projenin finansmanı, uluslararası çevre fonları ile bölgedeki tarım işletmelerinin katkılarıyla sağlanıyor. Koridora komşu bazı çiftlikler, arazilerinin bir bölümünü gönüllü olarak ağaçlandırmaya ayırdı. Proje ekibi, bu iş birliğinin tarım ve doğa korumanın birbirine rakip olmak zorunda olmadığını gösterdiğini vurguluyor.
Projenin ilk etabının iki yıl içinde tamamlanması, ardından koridorun yan kollarla genişletilmesi planlanıyor.